The bird of my Punjab- Buta Gulaami Wala | Latest Punjabi Poetry
Connect with us [email protected]

ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2020

ਚਿੜੀਆ ਮੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆ

Published

on

punjabi poetry

ਨੀ ਚਿੜੀਉ ਤੁਸੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕਿੰਨੀ ਰੋਣਕ ਲਾਉਦੀਆਂ ਸੀ
ਕੱਚੇ ਘਰਾ ਦੀਆ ਛੱਤਾ ਦੇ ਵਿਚ, ਜਦੋ ਆਲਣੇ ਪਾਉਦੀਆਂ ਸੀ
ਤੀਲਾ ਤੀਲਾ ਕਰ ਕੇ ਕੱਠਾ,ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਉਦੀਆਂ ਸੀ
ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾ ਕੇ ਤੇ ਤੁਸੀ,
ਸਾਡਾ ਘਰ ਸਜਾਉਦੀਆਂ ਸੀ
ਆਡੇ ਦੇ ਕੇ ਵਿੱਚ ਆਲਣੇ, ਦੋਵੇ ਸੀ ਤੁਸੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ
ਉਝ ਵੀ ਸੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਤੁਸੀ , ਸਾਹਾ ਵਿਚ ਸਾਹ ਭਰਦੇ
ਆਂਡਿਆਂ ਵਿਚੋ ਬੱਚੇ ਨਿਕਲੇ,
ਲਾਲੀ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ
ਪੂਰੀ ਸੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਕਦੇ ਭੋਰਾ ਨਾ ਉੱਕੇ
ਚੁੰਝਾਂ ਭਰ ਭਰ ਲਿਆ ਕੇ ਚੋਗਾ,
ਬੱਚਿਆ ਤਾਈ ਖਵਾਉਦੇ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ,
ਸੀ ਮਤਲਬ ਸਮਝਾਉਦੇ
ਕਈ ਵਾਰ ਡਿੱਗ ਪੈਦਾ ਬੱਚਾ, ਚੁੱਕ ਆਲਣੇ ਪਾਇਆ
ਡਿੱਗ ਕੇ ਜਿੰਦਗੀ ਬਣਦੀ,
ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ
ਭਾਵੇ ਕੇ ਤੁਸੀ ਇਹ ਬੱਚਿਆ ਦੀ,
ਖਾਣੀ ਨਹੀ ਕਮਾਈ
ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਦੇ, ਕੁਦਰਤ ਜੋ ਬਣਾਈ
ਜਦ ਕਦੇ ਸੀ ਨਜਰ ਮਾਰਦਾ, ਮੈ ਸੀ ਉੱਠਦਾ ਬਹਿੰਦਾ
ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ,ਮੇਰਾ ਜੀ ਸੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ
ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਚਿੜੀਉ,
ਨਵੀ ਉਡਾਰੀ ਭਰਦੇ ,
ਦੋਵੇ ਜਣੇ ਤੁਸੀ ਪਾਸੇ ਖੜ ਕੇ ਸੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ
ਮਾਫ ਕਰੋ ਨੀ ਚਿੜੀਉ ਸਾਡੀ, ਮੱਤ ਗਈ ਏ ਮਾਰੀ
ਕੋਠੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤਾਈਂ, ਫੇਰ ਬੈਠੇ ਆ ਆਰੀ
ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਚਚੋਲੜ ਚਿੜੀਉ, ਕੰਨਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦੀ
ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਛੱਤ ਕੋਠੇ ਦੀ, ਅੱਜ ਵੀ ਦਿਸਦੀ ਰਹਿਦੀ
ਚਿੜੀਉ ਨੀ ਤੁਸੀ ਕੁੜੀਆ ਵਾਗੂ,
ਜਾਦੀਆਂ ਮਾਰ ਉਡਾਰੀ
ਜਾ ਉਸੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਸਦੀਆਂ ,ਜਿੱਥੇ ਚੋਗ ਖਲਾਰੀ
ਕਿਥੋ ਲੱਭ ਲਿਆਵਾ ਹੁਣ ਮੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ
ਨਾ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਡਾਰ ਹੈ ਦਿਸਦੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਦਿਸਦੀ ਟੋਲੀ
ਮਤਲਬ ਖੋਰ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਗਿਆ
ਬੀਜ ਰਿਹਾ ਏ ਜਹਿਰਾਂ
ਗੰਦਲੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਚੋ ਪੰਛੀ, ਕਦੋ ਬਣਾਉਦੇ ਠਹਿਰਾਂ
ਨਕਲੀ ਜਿਹੇ ਬਣਾ ਕੇ ਆਲਣੇ, ਕੰਧਾ ਉਤੇ ਟੰਗੇ,
ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਨੇ ਆਲਸ ਦੇਦੇ, ਆਪ ਆਲਸੀ ਬੰਦੇ
ਗੁਲਾਮੀ ਵਾਲਾ ਆਖੇ ਬੂਟਾ, ਪੰਛੀ ਰੁੱਖ ਬਚਾਉ
ਚਿੜੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਮੇਰੇ ਦੀਆਂ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੋੜ ਲਿਆਉ

-ਬੂਟਾ ਗੁਲਾਮੀ ਵਾਲਾ

ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2020

ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ

Published

on

punjabi article

ਅੱਜ ਦਾ ਯੁੱਗ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਵੀ ਕਰੋਨਾ ਤੇ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਚ ਆਇਆ। ਜਿਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲਾਇਲਾਜ ਹੋ ਗਿਆ।ਹਰ ਕੋਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਨਦਾਤਾ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਮਾਰ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਰ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਅਲੱਗ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।ਇਹ ਰੱਬਾ ਮਿਹਰ ਕਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿੜੀ ਬਣਾ ਦੇ।

-ਇੰਦਰ ਮੋਹਣ ਕੌਰ

Continue Reading

ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2020

ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ (ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਛੱਲਾ)

Published

on

punjabi poetry

ਛੱਲਾ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਰੁਲਦਾ,
ਛੱਲਾ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਰੁਲਦਾ,
………….
ਭੇਤ ਹੁਣ ਜਾਂਦਾ ਖੁੱਲਦਾ,
ਇੱਕ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦਾ,
ਓਏ ਗੱਲ ਸੁਣ ਛੱਲਿਆ ਦਾਣੇ,
ਕੋਈ ਨਾ ਤੇਰੀ ਪੀੜ ਪਛਾਣੇ।

ਛੱਲਾ ਧਰਨੇ ਲਾਉਂਦਾ
ਛੱਲਾ ਧਰਨੇ ਲਾਉਂਦਾ,
………..
ਵਖ਼ਤ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ,
ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਚਾਉਂਦਾ,
ਓਏ ਗੱਲ ਸੁਣ ਛੱਲਿਆ ਗਹਿਣਾਂ,
ਪੱਲੇ ਕੱਖ ਨਹੀ ਰਹਿਣਾ।

ਛੱਲਾ ਹੋਇਆ ਬਾਗੀ,
ਛੱਲਾ ਹੋਇਆ ਬਾਗੀ,
…………
ਲੀਡਰ ਸਾਰੇ ਹੀ ਦਾਗ਼ੀ,
ਕੌਮ ਹੁਣ ਮੁੜਕੇ ਜਾਗੀ,
ਓਏ ਗੱਲ ਸੁਣ ਛੱਲਿਆ ਮਰਗੇ,
ਧੋਖਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਗੇ।

ਛੱਲਾ ਅੱਸੀਆਂ ਦਾ ਹੋ ਕੇ,
ਛੱਲਾ ਅੱਸੀਆਂ ਦਾ ਹੋ ਕੇ,
…………..
ਬਈ ਜਾ ਕੇ ਰੇਲਾਂ ਰੋਕੇ,
ਫੇਰ ਨਾ ਮਿਲਣੇਂ ਮੋਕੇ,
ਓਏ ਗੱਲ ਸੁਣ ਛੱਲਿਆ ਪਾਵੇ
ਖੂਨ ਚੋਂ ਗ਼ੈਰਤ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਛੱਲਾ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਦਾ,
ਛੱਲਾ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਦਾ,
…………..
ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਝੰਡੇ ਫੜਦਾ,
ਮੂਹਰੇ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਅੜਦਾ,
ਓਏ ਗੱਲ ਸੁਣ ਛੱਲਿਆ ਤਾਰੇ,
ਬਣ ਗਏ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸਾਰੇ।

ਛੱਲਾ ਨਹਿਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ,
ਛੱਲਾ ਨਹਿਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ,
…………..
ਕਿਸੇ ਨਾ ਪੀੜ ਪਛਾਣੀ,
ਹੋ ਜੇ ਨਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਹਾਣੀ,
ਓਏ ਗੱਲ ਸੁਣ ਛੱਲਿਆ ਮਾਨਾਂ,
ਵਾਰਨੀਆ ਪੈਣੀਆਂ ਨੇ ਜਾਂਨਾ।।

-ਜਸਵੀਰ ਮਾਨ

Continue Reading

ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2020

ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ

Published

on

punjabi sahit muqabla 2020

ਇਹ ਕੈਸੀ ਅਗਨ ਪਈ ਹੈ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ? ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਰਾਖ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਫਲਸਫ਼ੇ, ਕਬਰਾਂ ਚੋਂ ਕੱਢ ਕੱਢ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਫੂਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ ‘ਕਲਮਾਂ ਦਾ ਜਾਦੂਗਰ’ , ਭੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਚ ਰਹੇ ਨੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਕਲਮਾਂ ਦੇ ਭੱਥੇ ,ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਾਤਰ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਹੀ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਵਵੰਡਰਾਂ ਚ’ ਖੋ ਗਏ,
ਕੀ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਕੋਈ ਸਫ਼ਾ ਬਚ ਪਾਏਗਾ? ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਸਿਰਫਿਰੀਆਂ’ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਕੋਲੋਂ, ਅੱਜ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਇਹੋ ਹੈ ।

ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬੇ ਦੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਅਦਿੱਖ ਅੱਗ ਦਾ ਸੇਕ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜਿਉਂਦੇ ਪੁਤਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ? ਭਿਅੰਕਰ ਲਪਟਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਆਉਂਦਿਆਂ ਦੇਖ ਪੰਛੀ ਤਾਂ ਕਦੋਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਬੇਰਹਿਮ ਅਗਨ-ਆਂਧੀ ਹਰੇ ਭਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵੀ ਸਾੜ ਸੁੱਟੇਗੀ , ਹੋਰ ਕੀ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ?

ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਕਦੋਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਟੇਕ ਦਿੱਤੇ ਹਨ , ” ਦੇਖੇਓ, ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ” !
ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ੈਤਾਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਖਾਲੀ ਜਹਿਨਾ ਅੰਦਰ ਇਹ ਗੱਲ ਵਾੜ ਦਿੱਤੀ ? ਉਹ ਗ੍ਰੰਥ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਦੇ ਹੀ ਧੁਖ਼ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਾਸ਼ ਕਿਤੇ ਜੇ ਮਹਾਨ ਪਾਕ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੜ ਕੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਹਾਲਤ ਤਰਸਯੋਗ ਨਾ ਹੁੰਦੀ, ਹੁਣ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹਸ਼ਰ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ?

ਇੱਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਲੇ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਰੂਹ ਸੜੀ ਬਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਹੀ “ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਖ਼ੁਦ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਹੈ” । ਤਾਂਹੀ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਚੋਂ ਇੰਨੀ ਸੜਾਦ ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ , ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਨੇ “ਬੇ-ਰੂਹੇ” , ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਮੀਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ, ਰੂਹਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਲੀ ਇਸ ਨਗਰੀ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਕਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦਸਤੂਰ ਵੀ ਹੈ ।
ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਕੀ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬਸ਼ਿੰਦੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਜਾਗ ਸਕੇਗੀ?
ਅੱਜ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਇਹੋ ਹੈ ।

-ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ

Continue Reading

ਰੁਝਾਨ