Peasant struggle and the minds of the youth of Punjab | Punjabi Poetry
Connect with us [email protected]

ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2020

ਕਿਰਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮਨ

Published

on

punjabi article

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਯੋਧੇ,ਸੂਰਵੀਰ,ਜਾਂਬਾਜ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਸਿਕੰਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣ ਅਤੇ ਜਾਨ ਦੀ ਬਾਜੀ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੀ ਨਿੱਜੀ ਸੁਆਰਥ ਦੇ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮਨ ਹੋਣਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇ ਬੰਦਗੀ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਾਕੀ ਯੁਵਾ ਪੀੜੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪੂਰਵ ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਫਰਾਂਸੀਆਂ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇਥੋਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤਿਅੰਤ ਨਿਰੰਤਰਸ਼ੀਲ ਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਨਵੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ ਤੇ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਲਵਾਨ ਕਰਮ ਦੇ ਯੋਗ ਧਿਆਨ ਧਾਰਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨ ਦਾ ਇਕ ਖਾਸ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਅੱਠਵੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣ ਗਏ।1
1699 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਇਸ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣ ਆ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਉੱਭਰੇ ਕਿਸਾਨ,ਨਿਰਜਮੀਨ ਕਾਮਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਕਾਫੀ ਸੰਕਟ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਜਿਊਂ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਬਰਨਾਮਾ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਨਿਰਜਮੀਨ ਕਾਮੇ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਲਤ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਲੁੱਟ,ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਤਾਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ। ਧਰਮਾਂ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੰਭਵ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ। ਉਹਨਾਂ ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਉਸਾਰਿਆ ਤੇ ਜਿਸ ਬਰਾਬਰੀ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਨਿਰਵਰਗ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ,ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਦ-ਗ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਲੁੱਟੇ ਗਏ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਨਾਇਕ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।2
ਇਹ ਨਾਇਕ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਆਇਆ ਹੈ।
1947 ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਇਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤਾ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਹੜਾ ਆਰਥਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਢਾਂਚਾ ਹਕੂਮਤ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਇਕ ਪਾਸੜ ਸੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਖਤਰਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਕਿਸਾਨ ਤੋਂ ਨਾਇਕ ਬਣੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਤੇ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਕਹਿਕੇ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ। ਜੁਝਾਰੂਆਂ ਦੇ ਇਕ ਗਰੁੱਪ ‘ਬੱਬਰਾਂ’ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਪੈਂਫਲਿਟ ਵਿਚ ਸਾਫ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ‘ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਕੁਝ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਵੰਡੀਆਂ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜ ਰਚਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਜਾਰੇਦਾਰੀ ਤੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਜਾਲਮਾਂ ਦੇ ਮਜਲੂਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ-ਪੁੱਤ ਗੈਰਤ ਤੇ ਇੱਜਤ ਦੀ ਬਲੀ ਲੈ ਕੇ ਐਸ਼ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਲਈ ਉਸਾਰੇ ਬਹਿਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ।3
ਪਰ ਬਿਪਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਪਤੀਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸਮਝ ਲੱਗੀ।
84 ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਹਕੂਮਤ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਆਈ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਕਿਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਇਸੀ ਕੜੀ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨੀ ਬਿੱਲ ਹਕੂਮਤ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ, ਵੱਢੀ ਗਈ ਚੂੰਢੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਰਸਾਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੀਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਘਰ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਮਨੋ-ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਦੂਜਾ 1984 ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਜੁਝਾਰੂ ਬਿੰਬ।
ਕਿਸਾਨੀ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉੱਪਰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਤੇ, ਸੰਤ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਹਕੂਮਤ ਵੱਲੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਜਖਮਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਬਿਪਰਵਾਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਕਿਰਤ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿਰਤ ਸਭ ਦਾ ਭਲਾ ਲੋਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੀ ਮੁਨਾਫੇ ਦੇ ਤੇਰਾ-ਤੇਰਾ ਤੋਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀਪਤੀਆਂ ਦੇ ਵਾਧੂ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਪੂੰਜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸਖਤ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ ਹੀ “ਕਬਹੂ ਨਾ ਛਾਡੈ ਖੇਤੁ” ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੀ ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਆਪਦਾ ਖਿੱਤਾ ਧਾੜਵੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਣਾ, ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਨਹੀਂ ।
ਮੌਜੂਦਾ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਧੇਰੇ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਵਿਆਜ ਸਮੇਤ ਲੈਣ ਨਾ ਕਿ ਇਕੱਲੇ MSP ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿਣ।
ਬੇਸ਼ਕ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੀ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸਗੋਂ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਹਕੂਮਤ ਇਸੀ ਤਰਾਂ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਤੇ ਅੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਕਿਉਕਿ ਇਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਕਿਰਪਾਨ ਜਾਂ ਖੜਗ ਰੂਪ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ‘ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਉਬਾਰਣ’ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਧਾਰਣ ਅਰਥ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਖੜਗ ਦਾ ਚੱਲਣਾ ਇਕ ਨਿਰਉਦੇਸ਼ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰੁਕੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ-ਕਾਇਨਾਤੀ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ,ਰਾਜਨੀਤਕ, ਆਰਥਿਕ ਆਦਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੇ ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਗਤੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।4 ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚਲਾ ਭੇਦ ਬੁੱਝ ਲਿਆ ਹੈ । ਉਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥ ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਬਿੰਬ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਹਰੀ ਚੰਦ ।

-ਕਿਰਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2020

ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ

Published

on

punjabi poetry

1.ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਫਤਹਿ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਰੱਬ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਗਿੱਲਾ ਸੁਕਾ ਮਿਲੇ ਜੇਹੋ ਜਾ ਟੁਕ ਉਹੋਂ ਜਿਹਾ ਖਾ ਲਈ ਦਾ
ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਰੱਬ ਨੂੰ ਧਿਆ ਲਈ ਦਾ
ਉਸ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਵਿਚ ਮੈ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
2.ਮੈਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਖਾਤਰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਮਾਂ ਮੇਰੀ ਦਾ ਕਰਜ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਮੈਂ ਲਾਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ
ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਭੁਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ
ਪਿਉ ਮੇਰੇ ਦੀਆਂ ਦੁਖਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਮੈਂ ਸਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
3.ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਜੇ ਰਾਹ ਮੇਰਾ ਮੈਂ ਬਣ ਜਾਵਾ ਧੂੜ ਉਹਣਾ ਰਾਵਾ ਦੀ ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਜੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਮੈਂ ਬਣ ਜਾਵਾ ਡੋਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਵਾ ਦੀ
ਉਸ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਯਾਰਾ ਖਾਤਰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
4.ਕਈ ਦੇ ਹੋਸਲਾ ਯਾਰ ਮੇਰੇ ਮੇਨੂੰ ਗਾਹ ਨੂੰ ਤੋਰਦੇ ਨੇ
ਕਈ ਬਣ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੈਨੂੰ ਅਗੋਂ ਮੋੜਦੇ ਨੇ
ਉਹ ਯਾਰਾ ਦੀ ਅੱਖ ਚੋ ਹਜੁਆ ਦਾ ਕਤਰਾਂ ਬਣ ਮੈਂ ਵਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
5.ਛੱਡ ਚਦਰੀ ਨੇ ਜਿਹੜੀ ਅੱਜ ਕਿਤੀ ਏ ਨਦਾਨੀ
ਜਿਹੜਿਆਂ ਮੁਕਾਮ ਉੱਤੇ ਪਹੁਚਿਆ ਮਨਦੀਪ ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿਹਰਬਾਨੀ
ਮੈਂ ਫ਼ੇਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ,
ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਉਸ ਦੀ ਬੁਕਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ
ਏਹੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਸੀ ਮੇਰੇ ਜਿਦੰਗੀ ਦੇ
ਜਿਹੜੇ ਮੈਂ ਤਹਾਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ….. ੨

-ਮਨਦੀਪ ਮਨਵੀ

Continue Reading

ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2020

ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ

Published

on

punjabi poetry iksoch

ਇੱਕ ਲਿਖਤ ਮੈ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ,, ਵਿੱਚ ਜਿਕਰ ਕਰਾਂ ਮੈ ਜਿਸ ਨਾ ਦਾ,,
ਓਨੂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿੱਪੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ,,
ਹੈ ਰੁੱਤਬਾ ਜਿਸਤੋਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦਾ,,
ਹਰ ਰਾਗ ਸਾਜ ਹਰ ਲਫਜ ਪੂਰਾ,,,
ਹਰ ਹਰਫ ਨੇ ਨੂਰ ਖਿਡਾਂਇਆ ਹਾਂ,,
ਮੈ ਬੜੇ ਹੀ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ,,
ਕੇ ਮੈ ਉਸ ਮਾਂ ਦਾ ਜਾਇਆ ਹਾਂ,,,,
ਕੁੱਖੋ ਜਾਏ ਵਜੀਰ ਫਕੀਰ ਰਾਜੇ,,
ਜੀਦੇ ਸਬਦਾ ਅਮਰ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਜੇ,,
ਜੀਦੇ ਸੁਰਾਂ ਚ ਰੱਬ ਦੀ ਛੋਹ ਵੱਸਦੀ,,
ਜੀਦੇ ਗਾਏ ਗੀਤ ਫਕੀਰਾਂ ਨੇ,,
ਜੋ ਵੇਦ ਕਤੇਬਾਂ ਦੀ ਜਾਈ,,
ਜੀਨੂੰ ਸਿਗਾਰਿਆ ਗੁਰੂਆਂ ਪੀਰਾਂ ਨੇ,,
ਜਿਨੇ ਖੂਛੀਆਂ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਲਿਖੇ,,
ਕਿਤੇ ਕੱਲੇ ਬੈਠ ਓਦਾਸ ਲਿਖੇ,,
ਜਿਨੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਇਥਹਾਸ਼ ਲਿਖੇ,,
ਪਰ ਸਾਫ ਬੇਦਾਗ ਲਿਬਾਸ ਲਿਖੇ,,
ਜਿਦੀ ਲੋਰੀਆਂ ਗਿਦੜੋਂ ਸ਼ੇਰ ਕਰੇ,,
ਬੁਜਦਿਲ ਵੀ ਮਰਦ ਦਲੇਰ ਕਰੇ,,
ਮੈਂ ਓਸਤੋਂ ਲਾਡ ਲਡਾਇਆ ਹਾਂ,,
ਮੈ ਬੜੇ ਹੀ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ
ਕਿ ਮੈਂ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
ਜੀਨੂ ਮਹਿਕ ਹੈ ਅੰਨ ਦੇ ਦਾਣੀਆ ਦੀ
ਜੀਤੋ ਵੀਛੀ ਹੈ ਸ਼ੇਜ ਕਪਾਵਾਂ ਦੀ ,,
ਜੀਤੋ ਬਰਫ ਹੈ ਓਚੇ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀ,
ਜੋ ਹਾਣੀ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ,,
ਜੋ ਪਾਰ ਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਸਦੀ,,
ਬਣ ਹੂਕ ਕਿਸੇ ਵਾਗੀ ਬਾਬੇ ਦੀ,,
ਜੋ ਸਾਥਣ ਸੀ ਕਦੇ ਗਦਰੀਆਂ ਦੀ,,
ਜੀਨੂੰ ਰਾਖੀ ਭਗਤ ਸਰਾਬੇ ਦੀ,,


-ਮੰਡ ਸਾਬ

Continue Reading

ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਵੰਬਰ 2020

ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ

Published

on

ik soch article

ਅੱਜ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਹੂਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਸੁਖਾਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਬਣਾਉਂਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਅਣਕਿਆਸੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਜਿਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਗੈਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੋਣਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਕੜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਪਾਅ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਗੋਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪਿਛਲੱਗ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਅੱਜ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲਾਉਣ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੋਂ ਹੱਟ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਸਰ ਕਰਨ।

-ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ

Continue Reading

ਰੁਝਾਨ